З аператыўнай зводкі Савінфармбюро за 23 чэрвеня 1944 года: Вытокi: БЕЛТА 
Падрыхтоўка Беларускай наступальнай аперацыі пачалася вясной 1944 года. Зыходзячы з ваенна-палітычнай абстаноўкі і прапаноў ваенных саветаў франтоў, Генштаб распрацаваў яе план. Пасля яго ўсебаковага абмеркавання ў Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандавання 22–23 мая было прынята канчатковае рашэнне аб правядзенні стратэгічнай наступальнай аперацыі. Яе папярэдні этап сімвалічна пачаўся ў трэцюю гадавіну нападу Германіі на СССР – 22 чэрвеня 1944 года.
На гэту дату фронт працягласцю звыш 1100 км у Беларусі праходзіў па лініі возера Нешчарда, усходней Віцебска, Оршы, Магілёва, Жлобіна, па рацэ Прыпяць, утвараючы велізарны выступ. Тут абараняліся войскі групы армій "Цэнтр", якія мелі добра развітую сетку чыгуначных і шашэйных дарог для шырокага манеўру па ўнутраных лініях. Нямецка-фашысцкія войскі займалі загадзя падрыхтаваную, глыбока эшаланаваную (250–270 км) абарону, якая абапіралася на развітую сістэму палявых умацаванняў і натуральныя рубяжы. Абарончыя палосы праходзілі, як правіла, па заходніх берагах шматлікіх рэк, якія мелі шырокія забалочаныя поймы.
Беларуская наступальная аперацыя пад кодавай назвай "Баграціён" пачалася 23 чэрвеня, завершылася 29 жніўня 1944 года. Замысел яе складаўся ў тым, каб адначасовымі глыбокімі ўдарамі на шасці ўчастках прарваць абарону праціўніка, расчляніць яго войскі і разбіць па частках. У далейшым меркавалася нанесці ўдары па сыходных напрамках на Мінск з мэтай акружэння і знішчэння асноўных сіл ворага ўсходней сталіцы Беларусі. Затым наступленне планавалася працягнуць па напрамку да межаў Польшчы і Усходняй Прусіі.
У падрыхтоўцы і ажыццяўленні аперацыі "Баграціён" удзельнічалі выдатныя савецкія ваеначальнікі. Яе план быў распрацаваны генералам арміі А.І. Антонавым. Войскамі франтоў, сіламі якіх была праведзена аперацыя, камандавалі генералы арміі К.К. Ракасоўскі, І.Х. Баграмян, генерал-палкоўнікі І.Д. Чарняхоўскі і Г.Ф. Захараў. Каардынацыю дзеянняў франтоў ажыццяўлялі прадстаўнікі Стаўкі Маршалы Савецкага Саюза Г.К. Жукаў і А.М. Васілеўскі.
У бітвах удзельнічалі 1-ы Прыбалтыйскі, 1-ы, 2-і, 3-і Беларускія франты – усяго 17 армій, у тым ліку 1 танкавая і 3 паветраныя, 4 танкавыя і 2 каўказскія корпусы, конна-механізаваная група, Дняпроўская ваенная флатылія, 1-я армія Войска Польскага і беларускія партызаны. У ходзе аперацыі партызаны перарэзалі шляхі адступлення праціўніку, захоплівалі і будавалі новыя масты і пераправы для Чырвонай Арміі, самастойна вызвалілі шэраг раённых цэнтраў, удзельнічалі ў ліквідацыі акружаных групоўак праціўніка.
Аперацыя складалася з двух этапаў. На першым (23 чэрвеня – 4 ліпеня) праведзены Віцебска-Аршанская, Магілёўская, Бабруйская, Полацкая, Мінская аперацыі. У выніку 1-га этапа Беларускай аперацыі былі разгромлены асноўныя сілы групы армій "Цэнтр". На другім этапе (5 ліпеня – 29 жніўня) праведзены Віленская, Беластоцкая, Люблін-Брэсцкая, Шаўляйская, Каўнаская аперацыі.
У першы дзень стратэгічнай наступальнай аперацыі "Баграціён" 23 чэрвеня 1944 года войскі Чырвонай Арміі вызвалілі Сірацінскі раён (з 1961 – Шумілінскі). Войскі 1-га Прыбалтыйскага фронту сумесна з войскамі 3-га Беларускага фронту, перайшоўшы 23 чэрвеня ў наступленне, да 25 чэрвеня акружылі заходней Віцебска 5 варожых дывізій і да 27 чэрвеня ліквідавалі іх, галоўныя сілы фронту 28 чэрвеня авалодалі Лепелем. Войскі 3-га Беларускага фронту, паспяхова развіваючы наступленне, 1 ліпеня вызвалілі Барысаў. Войскі 2-га Беларускага фронту пасля прарыву абароны праціўніка па рэках Проня, Бася і Дняпро 28 чэрвеня вызвалілі Магілёў. Войскі 1-га Беларускага фронту да 27 чэрвеня акружылі 6 нямецкіх дывізій у раёне Бабруйска і да 29 чэрвеня ліквідавалі іх. Адначасова войскі фронту выйшлі на рубеж Свіслач, Асіповічы, Старыя Дарогі.
У выніку Мінскай аперацыі 3 ліпеня вызвалены Мінск, усходней якога ў акружэнні апынуліся злучэнні 4-й і 9-й нямецкіх армій (звыш 100 тыс. чалавек). 1-ы Прыбалтыйскі фронт у ходзе Полацкай аперацыі вызваліў Полацк і развіў наступленне на Шаўляй. За 12 дзён савецкія войскі прасунуліся на 225–280 км пры сярэднесутачным тэмпе да 20–25 км, вызвалілі большую частку Беларусі. Група армій "Цэнтр" пацярпела катастрафічнае паражэнне, яе асноўныя сілы былі акружаны і разгромлены.
З выхадам савецкіх войскаў на рубеж Полацк, воз. Нарач, Маладзечна, заходней Нясвіжа ў стратэгічным фронце праціўніка ўтварылася брыша працягласцю 400 км. Спробы нямецка-фашысцкага камандавання зачыніць яе асобнымі дывізіямі, якія спешна перакідвалі з іншых напрамкаў, не маглі даць колькі-небудзь значных вынікаў. Перад савецкімі войскамі з'явілася магчымасць пачаць няспыннае пераследванне рэштак разбітых варожых войскаў. Пасля паспяховага завяршэння 1-га этапа аперацыі Стаўка дала франтам новыя дырэктывы, паводле якіх яны павінны былі працягваць рашучае наступленне на захад.
У выніку ваенных дзеянняў у ходзе Беларускай аперацыі былі цалкам знішчаны 17 дывізій і 3 брыгады праціўніка, 50 дывізій пазбавіліся больш як паловы свайго складу. Гітлераўцы страцілі забітымі, параненымі, палоннымі каля паўмільёна чалавек. Савецкія войскі ў ходзе аперацыі "Баграціён" завяршылі вызваленне Беларусі, вызвалілі частку Літвы і Латвіі, 20 ліпеня ўступілі на тэрыторыю Польшчы і 17 жніўня наблізіліся да межаў Усходняй Прусіі. Да 29 жніўня яны выйшлі на раку Віслу і на гэтым рубежы арганізавалі абарону.
Беларуская аперацыя стварыла ўмовы для далейшага наступлення Чырвонай Арміі на тэрыторыю Германіі. За ўдзел у ёй больш чым 1500 байцоў і камандзіраў прысвоена званне Героя Савецкага Саюза, больш за 400 тыс. салдат і афіцэраў узнагароджаны ордэнамі і медалямі, 662 злучэнні і часткі атрымалі ганаровыя найменні па назвах вызваленых імі гарадоў і мясцовасцей. 
Паўночна-заходней і паўднёва-ўсходней горада Віцебск нашы войскі перайшлі ў наступленне. Сотні савецкіх гармат розных калібраў і мінамёты абрынулі на праціўніка магутны агонь. Артылерыйская і авіяцыйная падрыхтоўка наступлення доўжылася некалькі гадзін. Шматлікія ўмацаванні немцаў былі разбураны. Затым, услед за агнявым валам, рушыла ў атаку савецкая пяхота. Падаўляючы ўцалелыя агнявыя кропкі праціўніка, нашы байцы прарвалі моцна ўмацаваную абарону на абодвух участках наступлення. Савецкія войскі, якія наступаюць паўднёва-ўсходней горада Віцебск, перарэзалі чыгунку Віцебск – Орша і тым самым пазбавілі віцебскую групоўку праціўніка апошняга чыгуначнага шляху, які звязваў яе з тыламі. Вораг нясе велізарныя страты. Нямецкія траншэі і месцы баёў завалены трупамі гітлераўцаў, разбітым узбраеннем і тэхнікай. Нашы войскі захапілі трафеі і палонных.
З аператыўнай зводкі Савінфармбюро за 24 чэрвеня 1944 года:
На Магілёўскім напрамку нашы войскі пасля моцнага артылерыйскага абстрэлу і бамбардзіроўкі пазіцый праціўніка з паветра перайшлі ў наступленне. Савецкая пяхота хутка фарсіравала раку Проню. Вораг пабудаваў на заходнім беразе гэтай ракі абарончы рубеж, які складаўся з шматлікіх дзотаў і некалькіх ліній траншэй поўнага профілю. Савецкія войскі магутным ударам прарвалі абарону праціўніка і, развіваючы поспех, прасунуліся наперад да 20 кіламетраў. У траншэях і хадах зносін засталося многа варожых трупаў. Толькі на адным невялікім участку падлічана 600 забітых гітлераўцаў.
***
Партызанскі атрад імя Героя Савецкага Саюза Заслонава напаў на нямецкі гарнізон у адным населеным пункце Віцебскай вобласці. У жорсткай рукапашнай сутычцы партызаны знішчылі 40 гітлераўцаў і захапілі вялікія трафеі. Партызанскі атрад "Навальніца" за адзін дзень пусціў пад адхон 3 нямецкіх ваінскіх эшалоны. Разбіта 3 паравозы, 16 вагонаў і платформаў з ваенным грузам.
Яны вызвалялі Беларусь
Пётр Піліпавіч Гаўрылаў нарадзіўся 14 кастрычніка 1914 года ў Томскай вобласці ў сялянскай сям'і. У дзеючай арміі з снежня 1942 года. Рота 34-й гвардзейскай танкавай брыгады 6-й гвардзейскай арміі 1-га Прыбалтыйскага фронту пад камандаваннем гвардыі старшага лейтэнанта Пятра Гаўрылава 23 чэрвеня 1944 года пры прарыве абароны ў раёне вёскі Сіроціна Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці знішчыла два дзоты, рассеяла і знішчыла да батальёна гітлераўцаў. Пераследуючы фашыстаў, рота 24 чэрвеня 1944 года выйшла на раку Заходняя Дзвіна ў раёне пасёлка Ула, захапіла плацдарм на яе заходнім беразе і ўтрымала яго да падыходу нашай пяхоты і артылерыі. За праяўленыя мужнасць і адвагу пры прарыве абароны і паспяховае фарсіраванне ракі Заходняя Дзвіна гвардыі старшаму лейтэнанту Гаўрылаву Пятру Піліпавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Пасля вайны жыў і працаваў у Свярдлоўску (з 1991 года – Екацярынбург). Памёр у 1968 годзе.
Абдула Жанзакаў нарадзіўся 22 лютага 1918 года ў казахскім сяле Акраб. З 1941 года ў дзеючай арміі на франтах вайны. Аўтаматчык 196-га гвардзейскага стралковага палка (67-я гвардзейская стралковая дывізія, 6-я гвардзейская армія, 1-ы Прыбалтыйскі фронт) гвардыі яфрэйтар Абдула Жанзакаў асабліва адзначыўся ў Беларускай стратэгічнай наступальнай аперацыі. У баі 23 чэрвеня 1944 года ўдзельнічаў у штурме апорнага пункта праціўніка каля вёскі Сірацінаўка (Шумілінскі раён). Ён скрытна прабраўся да нямецкага дзота і закідаў яго гранатамі. 24 чэрвеня адзначыўся пры фарсіраванні ракі Заходняя Дзвіна ў раёне вёскі Буй (Бешанковіцкі раён). У баі пры вызваленні горада Лепель 28 чэрвеня 1944 года першым прарваўся да высокай насыпу чыгуначнага палатна, заняў на ёй выгадную пазіцыю і аўтаматным агнём падавіў некалькі агнявых кропак ворага, забяспечыўшы поспех прасоўвання свайго ўзвода. У баі 30 чэрвеня 1944 года загінуў пры фарсіраванні ракі Ушача пад горадам Полацк. Гвардыі яфрэйтару Жанзакаву Абдуле прысвоена званне Героя Савецкага Саюза пасмяротна.
Мікалай Яфімавіч Салаўёў нарадзіўся 19 мая 1918 года ў Цвярской вобласці ў сялянскай сям'і. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў дзеючай арміі з 1941 года. Асабліва адзначыўся ў ходзе Віцебска-Аршанскай наступальнай аперацыі. У баі 23 чэрвеня 1944 года пры прарыве абароны праціўніка ў раёне вёскі Мядзведзь Сірацінскага (цяпер Шумілінскага) раёна пад агнём забяспечыў сувязь камандзіра дывізіі з палкамі. 24 чэрвеня пры фарсіраванні ноччу ракі Заходняя Дзвіна каля вёскі Шарыпіна (Бешанковіцкі раён) усталяваў правадную сувязь праз раку. За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры фарсіраванні Заходняй Дзвіны, Салаўёву Мікалаю Яфімавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Пасля вайны жыў і працаваў у Цвярской вобласці. Памёр у 1993 годзе.
Аляксандр Кузьміч Фядзюнін нарадзіўся 15 верасня 1911 года ў Разанскай вобласці ў сялянскай сям'і. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў дзеючай арміі з 1941 года. Асабліва адзначыўся пры вызваленні Беларусі. Батальён пад камандаваннем А.К. Фядзюніна 23 чэрвеня 1944 года першым уварваўся на чыгуначную станцыю Сіраціна (Віцебская вобласць), знішчыў да 70 салдат праціўніка, захапіў 2 гарматы, 2 склады з боепрыпасамі і ваенным маёмасцю. 24 чэрвеня байцы на чале з камандзірам батальёна на падручных сродках фарсіравалі раку Заходняя Дзвіна ў раёне вёскі Дворышча (Бешанковіцкі раён Віцебскай вобласці), збілі баявое ахованне праціўніка і замацаваліся на плацдарме, чым забяспечылі фарсіраванне ракі іншымі падраздзяленнямі палка. За ўмелае камандаванне падраздзяленнем, мужнасць і гераізм, праяўленыя пры вызваленні Беларусі, Фядзюніну Аляксандру Кузьмічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Пасля заканчэння вайны працягваў службу ва Узброеных Сілах, жыў і працаваў у горадзе Шахты Растоўскай вобласці. Памёр у 1975 годзе.
